Duurzaamheid in het onderwijs

De recente overstromingen drukken ons weer met de neus op de feiten. Hoe goed voorbereid zijn we op de gevolgen van klimaatverandering? En waarom besteedt het onderwijs amper aandacht aan ‘het grootste probleem van de 21e eeuw? Bevlogen docent Guido van Belle laat het er niet bij zitten.

‘Doe mij maar wat grijze energie…’ ‘Kan ik hier carpoolen inkopen?’ Een klaslokaal van het Huygenwaard College in Heerhugowaard is op een winderige dinsdagochtend omgetoverd tot een ware supermarkt. Leerlingen uit de tweede klas Havo/Vwo spelen het ‘Klimaatdukatenspel’, waarbij ze een boodschappenlijst met levensbehoeften moeten afwerken. Maar welke keuzes maak je daarbij? En hoe milieuverantwoord zijn deze?

Wereldburgers
Het Klimaatdukatenspel is bedacht door Guido van Belle, een 36-jarige docent met een missie: duurzaamheidsonderwijs een plek geven in de lessentabel van scholen in het voortgezet onderwijs. “Wat je bij dit spel ziet is dat leerlingen eerst veel luxe inkopen. Totdat ze merken dat hun budget begrensd is en dat ook voor de ‘CO2-belasting’ betaald moet worden. Dan gaan ze opeens samenwerken om een windmolen te kopen. Omdat het goedkoper en schoner is.”  

En dat is het effect dat Van Belle wil bereiken: kinderen aan het denken zetten, ze een bepaald handelingsperspectief meegeven. Niet door zware theoretische kost voor te schotelen, maar ‘spelenderwijs’. “Het besef dat we zuinig moeten zijn op deze aarde, dringt steeds verder door, maar het onderwijs houdt zich afzijdig. Ja, incidenteel en ad-hoc doen scholen eens iets aan duurzaamheid. Maar zo leidt je jonge mensen niet op tot wereldburgers. En dat is uiteindelijk onze taak.”

Kwetsbare delta
Zelf heeft Van Belle het ‘Klimaatvak’ ontwikkeld, een creatief en belevingsgericht pakket met lesinstrumenten op het snijvlak van aardrijkskunde en natuur- en scheikunde. Kinderen laten de klimaatdukaten rollen. Of zij hullen zich in de rol van watermanager in de polder of kustbeheerder aan zee en bepalen aan de hand van praktijkexperimenten op locatie hoe sterk een dijk moet zijn of hoezeer ‘vooroever suppletie’ bescherming biedt tegen de stijging van de zeespiegel. “Zulke vraagstukken zijn actueler dan ooit. Afgelopen weken hebben we weer gezien hoe kwetsbaar onze delta is.”

Dankzij ondersteuning van Rabobank Alkmaar e.o. kan Van Belle zijn Klimaatvak aanbieden aan scholen in de regio, zoals vandaag op het Huygens College. Scholen blijken het graag op te willen nemen in hun projectonderwijs, maar hun middelen daartoe zijn beperkt. “Daarom is het mooi dat de Rabobank is ingestapt. Door een brug te slaan naar private partijen en overheden, probeer ik het wel voor elkaar te krijgen.” Intussen loopt het Klimaatdukatenspel op z’n einde. Aan het begin vroeg een leerling nog wat precies een warmtepomp is. Inmiddels heeft hij er ééntje gekocht.